पढ्ने बेला विद्यार्थीले गर्ने ७ गल्ती

विद्यार्थी जीवनमा पढाइ मुख्य आधार हो। तर धेरै विद्यार्थी मेहनत गर्दा पनि अपेक्षित नतिजा पाउन सक्दैनन्। यसको प्रमुख कारण भनेको पढाइमा गरिने सामान्य तर गम्भीर गल्तीहरू हुन्। यी गल्ती समयमै सच्याउन सकियो भने पढाइ प्रभावकारी हुन्छ र आत्मविश्वास बढ्छ। तल विद्यार्थीले पढ्दा गर्ने ७  गल्तीहरू बुँदागत रूपमा विस्तृत व्याख्यासहित प्रस्तुत गरिएको छ।

योजना बिना पढाइ सुरु गर्नु

धेरै विद्यार्थी “आज जे मन लाग्यो त्यही पढ्ने” शैलीमा पढाइ गर्छन्। यसरी योजना बिना पढ्दा समय व्यवस्थापन बिग्रन्छ र महत्वपूर्ण विषय छुट्न सक्छ। अध्ययन योजना नहुँदा पढाइ अस्तव्यस्त हुन्छ र परीक्षा नजिकिँदा तनाव बढ्छ। त्यसैले दैनिक र साप्ताहिक अध्ययन तालिका बनाएर पढ्नु अत्यन्त जरुरी हुन्छ।

सजिलो विषय मात्र पढ्ने बानी

धेरै विद्यार्थीलाई सजिलो लाग्ने विषय बारम्बार पढ्ने बानी हुन्छ। गाह्रो लाग्ने विषयलाई पछि सार्ने वा छोड्ने प्रवृत्तिले परीक्षा परिणाममा नकारात्मक असर पार्छ। कमजोर विषयलाई प्राथमिकता नदिँदा अंक घट्ने सम्भावना बढ्छ। गाह्रो विषयलाई साना भागमा बाँडेर नियमित अभ्यास गर्नु उत्तम उपाय हो।

 मोबाइल र सामाजिक सञ्जालसँगै पढ्ने

आजको डिजिटल युगमा मोबाइल विद्यार्थीका लागि ठूलो बाधक बनेको छ। पढ्दै गर्दा मोबाइल चलाउने, notification हेर्ने वा सामाजिक सञ्जाल स्क्रोल गर्ने बानीले ध्यान भंग हुन्छ। यसले पढाइको गुणस्तर घटाउँछ र समय खेर जान्छ। पढ्दा मोबाइल टाढा राख्नु वा silent mode मा राख्नु आवश्यक हुन्छ।

लामो समय लगातार पढ्नु

धेरै विद्यार्थी लामो समयसम्म निरन्तर पढ्नुपर्छ भन्ने सोच राख्छन्। तर लगातार घण्टौँ पढ्दा दिमाग थाक्छ र बुझ्ने क्षमता घट्छ। ३०–४५ मिनेट पढेर केही समय विश्राम लिनु बढी प्रभावकारी हुन्छ। यसरी पढ्दा स्मरण शक्ति बढ्छ र थकान कम हुन्छ।

 Revision नगर्ने वा कम गर्ने

पढेको कुरा दोहोर्‍याएर नहेर्दा चाँडै बिर्सिन्छ। धेरै विद्यार्थी नयाँ पाठ मात्र पढ्ने तर पुरानो पाठ revision नगर्ने गल्ती गर्छन्। Revision बिना पढाइ अधुरो हुन्छ। छोटो नोट बनाएर नियमित revision गर्दा परीक्षा समयमा आत्मविश्वास बढ्छ।

पुराना प्रश्नपत्र अभ्यास नगर्नु

केही विद्यार्थी पाठ्यपुस्तक मात्र पढे पुग्छ भन्ने सोच राख्छन्। तर परीक्षा ढाँचा बुझ्न पुराना प्रश्नपत्र अत्यन्त उपयोगी हुन्छन्। प्रश्नपत्र अभ्यास नगर्दा समय व्यवस्थापन र उत्तर लेख्ने शैली कमजोर हुन्छ। सकेसम्म mock test दिने बानी विकास गर्नु आवश्यक छ।

आत्मविश्वासको कमी र नकारात्मक सोच

“म सक्दिन”, “म कमजोर छु” भन्ने सोचले पढाइमा ठूलो असर पार्छ। नकारात्मक सोचले डर बढाउँछ र तयारी बिगार्छ। आफ्ना साना उपलब्धिलाई मूल्याङ्कन गर्दै सकारात्मक सोच राख्नु अत्यन्त जरुरी छ। आत्मविश्वासले आधा सफलता सुनिश्चित गर्छ।